Παρασκευή, 8 Μαΐου 2015

ΒΑΝ ΓΚΟΓΚ - ΓΚΟΓΚΕΝ : Μια εκρηκτική ''φιλία''

    
Το κίτρινο σπίτι - Μουσείο Van Gogh Amsterdam

  20.2.1888 : O Βαν Γκογκ φθάνει στο σταθμό της Αρλ της Προβηγκίας. Έρχεται από το Παρίσι, όπου έζησε 2 χρόνια δίπλα στον αδερφό του Τεό και γνώρισε αρκετούς καλλιτέχνες όπως ο Εμίλ Μπερνάρ, ο Σινιάκ , ο Τουλούζ Λωτρέκ ,ο Γκωγκέν και του δόθηκε η δυνατότητα να εξελίξει τη ζωγραφική του. Εντελώς ξαφνικά όμως τον Φεβρουάριο του 1888 εγκαταλείπει το Παρίσι και φθάνει στην Άρλ. ''Μου είναι σχεδόν αδύνατο να δουλέψω πια στο Παρίσι, όταν δεν έχουμε κάποια γωνιά να καταφύγουμε, να πάρουμε δυνάμεις, να βρούμε την ισορροπία και την ηρεμία μας'' γράφει στον αδερφό του Τεό την επόμενη κιόλας μέρα της άφιξής του στην Αρλ. Στην Αρλ φθάνει μόνος, ταλαιπωρημένος χωρίς κάποια ουσιαστική αναγνώριση της ζωγραφικής του, με την ελπίδα ότι στο μέρος αυτό εκτός από το ''φως και τα χρώματα της Προβηγκίας' 'θα βρει και την εσωτερική του ηρεμία και γαλήνη.Με τα ελάχιστα χρήματα που έχει, αγοράζει χρώματα και καμβάδες και νοικιάζει το κίτρινο σπίτι της πλατείας Λαμαρτίνου. ''Ελπίζω πως έκανα καλή επιλογή, κίτρινο απ' έξω, άσπρο από μέσα, γεμάτο ήλιο, επιτέλους να βλέπω τους πίνακές μου σ' ένα φωτεινό περιβάλλον''. Φαντάζεται το σπίτι αυτό να γίνει ένα είδος εργαστηρίου, όπου καλλιτέχνες σαν κι αυτόν  θα ζουν , θα εργάζονται  και θα εξελλίσουν την τέχνη τους.
Tην ίδια χρονιά ο Γκογκέν εγκαθίσταται στο Ποντ-Αβέν μετά από τη διαμονή του στο Παρίσι. Είναι σχετικά καταξιωμένος ζωγράφος αλλά με πολλά οικονομικά προβλήματα.Η εποχή αυτή σηματοδοτεί γι αυτόν την μετάβασή του από τον ιμπρεσσιονισμό στο συμβολισμό.
     .
''Οι Άθλιοι'' -το διπλό πορτραίτο του Γκογκέν
 Διατηρεί κάποια επαφή με τον Βαν Γκογκ : αλληλογραφούν και ανταλλάσουν πίνακες. Ο Γκογκέν του χαρίζει το διπλό πορτραίτο του (όπου πάνω δεξιά διακρίνεται ο φίλος του Εμίλ Μπερνάρ) και ο Βαν Γκογκ το δικό του με ξυρισμένο το κεφάλι.
    Όταν ο Βαν Γκογκ πληροφορείται από τον Τεό ότι ο Γκογκέν αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα, τον προσκαλεί στην Αρλ. Μετά από συχνά και ατέλειωτα γράμματα , ο Γκογκέν αποδέχεται την πρόσκληση. Η περίοδος της αναμονής είναι για τον Βαν Γκογκ ατελείωτη. Στο πρόσωπο του Γκογκέν βλέπει ένα φίλο και ένα δάσκαλο.  Ξαναβάφει το κίτρινο σπίτι και ζωγραφίζει τα ηλιοτρόπια για να στολίσει το δωμάτιο του φίλου του. Τελικά στις 28.10.1888 ο Γκογκέν φθάνει στην Άρλ. Στην αρχή η άφιξή του φέρνει μια στοιχειώδη ηρεμία στο φίλο του. Αναλαμβάνει να οργανώσει τη ζωή τους, έχει τον έλεγχο των οικονομικών τους - ελέγχει ακόμα και τα έξοδα για τους οίκους ανοχής, στους οποίους και οι δύο είναι συχνοί πελάτες. Δουλεύουν και συζητούν συνεχώς, ζωγραφίζουν πίνακες με το ίδιο θέμα ( όπως το Alyscamps -ένα ρωμα'ι'κό νεκροταφείο) , φτιάχνουν μάλιστα ο ένας το πορτραίτο του άλλου.
    Ο Γκογκέν ζωγραφίζει τον Βαν Γκογκ να φτιάχνει τα ηλιοτρόπια : ''Είμαι πραγματικά εγώ που μόλις τρελλάθηκα'' είναι τα λόγια του.
Η ήρεμη συνύπαρξη δεν κρατά για πολύ. Ο Γκογκέν προτιμά να ζωγραφίζει από μνήμης σε εσωτερικούς χώρους ενώ ο Βαν Γκογκ προτιμά την ύπαιθρο της Προβηγκίας.
O κήπος του Etten
''Αναμνήσεις από τον κήπο του Etten'', είναι ένας πίνακας που ζωγραφίζει ο Βαν Γκογκ από μνήμης ακολουθώντας την προτροπή του Γκογκέν.

        
''Είμαι πραγματικά εγώ αυτός που τρελλάθηκα''
  ''Ο Βίνσεντ κι εγώ ελάχιστα συμφωνούμε και λιγότερο απ΄ όλα στη ζωγραφική'' ή '' Ανάμεσα σε δύο υπάρξεις ο ένας είναι ηφαίστειο κι ο άλλος τρικυμία'',με αυτά τα λόγια περιγράφει ο Γκογκέν τη συμβίωσή τους. Ενώ η άποψη του Βαν Γκογκ για τον χαρακτήρα ,τις διαφορές τους και την ουσιαστική έλλειψη επικοινωνίας ανάμεσα στους δυό τους αποτυπώνεται στις ''δύο καρέκλες''.
Les Alyscamps - η εκδοχή του Γκογκέν
   

Οι συγκρούσεις είνα συνεχείς και έντονες. Ένα βράδυ μετά από έναν καυγά ο Γκογκέν βγαίνει έξω μόνος, με σκοπό μάλλον να μην ξαναγυρίσει.Ο Βαν Γκογκ πανικοβάλεται με την ιδέα της μοναξιάς
Les Alyscamps- η εκδοχή του Βαν Γκογκ
 τον ακολουθεί με ένα ξυράφι στο χέρι και σχεδόν του επιτίθεται. Γυρνάει στο σπίτι και κόβει το αυτί του. Έχει καταρρεύσει ψυχολογικά .
Ο Γκογκέν ζωγραφισμένος από τον Βαν Γκογκ ''ο άνδρας με τον κόκκινο μπερέ- Μουσείο Βαν Γκογκ Άμστερνταμ
Μαζεύει το κομμένο αυτί και το προσφέρει σε μια πόρνη στο οίκο ανοχής.
Το πρωί ο Γκογκέν τον βρίσκει αιμόφυρτο - φεύγει οριστικά από την Άρλ και δεν ξανασυναντιούνται ποτέ.
Ο Γκογκέν γυρίζει στο Παρίσι , ο Βαν Γκογκ συνεχίζει στο άσυλο του Σαν-Ρεμύ. Στις 22.2.1890 βάζει τέλος στη ζωή του. ''Όσο στενάχωρος κι αν είναι αυτός ο θάνατος, δεν θρηνώ γιατί ήξερα ότι θα συνέβαινε και ήξερα πόσο υπέφερε αυτός ο φίλος μου παλεύοντας με την τρέλλα'', ήταν τα λόγια του Γκογκέν , ένας επίλογος για μια ιδιαίτερη φιλία.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου